Microsoft Fabric ile Veri ve Analitik Teknolojilerin İdeal Entegrasyonu

Microsoft'un en başarılı bulduğum yanlarından biri de, son derece karmaşık teknolojiler için bile kullanıcı dostu ürünler çıkarma konusunda hassas ve yetenekli olması. 

Mayıs 2023 ile önizlemesi duyurulan Microsoft Fabric bu başarının en güncel örnekleri arasında yerini aldı. Şu günlerde henüz "public preview" aşamasında olan Fabric hakkında bir şeyler söylemeden bekleyemeyeceğim.

Elbette her sistem iyileştirilebilir. Ancak bu haliyle bile Microsoft, Fabric ile bulut tabanlı veri ve analitik teknolojileri birleştirme konusunda ideal bir yol bulmuşa benziyor.

Nedir Bu Microsoft Fabric?

Fabric tanımından önce Lakehouse kavramı hakkında biraz konuşmakta fayda var.

Verilerin bilgisayarlarda depolanmayı başladığı ilk günden bugüne çok fazla şeyle tanıştık. Verinin hızı, türü, büyüklüğü şaşırtıcı derecede değişti, değişmeye devam ediyor. Bu değişime ayak uydurulabilmesi için zamanla bir çok araç ve teknik öne sürüldü. Bunlardan sadece konumuzla doğrudan ilişkili olan veri yönetimi mimarilerine dikkat çekmek istiyorum. 

1970 sonrasında biriken verilerin efektif şekilde analiz edilebilmesi için veri ambarı (Data Warehouse) konseptine odaklandık. Bu alanda ortaya atılan prensipler zamanla olgunlaştı ve Inmon, Kimball metodolojileri olarak bilinir hale geldi. Veri Ambarları uzun zamandır İş Zekası olarak isimlendirdiğimiz ağırlıklı olarak yapısal verinin işlendiği ve raporlandığı önemli bir çalışma alanının bel kemiği haline geldi.

2010 sonrasında verideki değişim kendini iyiden iyiye hissettirmeye başladı. Özellikle 2004'te duyurusu yapılan ve internetin ikinci evresini ifade eden, kullanıcıların da katkı sağlayacak pozisyona gelmesine olanak tanıyan Web 2.0 kavramı meyvelerini verdi. Giderek yaygınlaşan sosyal medya platformları, youtube, wikiler, çevrimiçi iş birliği araçları, akıllı cihazların uygulamaları, dijital fotoğrafçılık vs. derken veri çeşitliliği ve hızı arttı. Artık yapısal verilerle birlikte yapısal olmayan verilerin de işlenmesine ihtiyaç duyulur oldu. Değişimin hızlanmaya başladığı böyle bir dünyada NoSQL veritabanlarının yanı sıra verilerin daha çok depolama aygıtlarında en ham haliyle depolanması tercih edilir oldu. Bu çeşitlilik ve hız veriambarı tasarımları için de alternatif çözümler aramamıza ve zamanla Data Vault gibi çevik tasarım prensiplerinin doğmasına sebep oldu. Bütün bunlarla birlikte rekabette avantaj sağlanabilmesi için olayların iç yüzünü anlamada önemli imkanlar sunan veri bilimi ve makine öğrenimi çalışmalarına da ihtiyaç arttı. Bu gidişat veri gölü (Data Lake) konseptinin doğmasına sebep oldu.

2020'lerde bu iki mimarinin en iyi özelliklerini birleştirmeyi amaçlayan Data Lakehouse mimarisi hakkında konuşur olduk. Çünkü günümüzde neredeyse tüm şirketler rekabette avantaj sağlayabilmek için her türden veriyi sürekli analiz etmek, geçmiş ve gelecek hakkında fikir edinmek zorunda kaldı. 

Lakehouse mimarisine göre çalışan bir platformun anahtar özellikleri şunlardır:

• Transaction desteği
• Schema zorunluluğu desteği
• BI desteği
• Açık kaynak depolama yöntemlerine destek
• Depolamanın bilgi işlemden ayrı olması desteği
• Aynı veri deposunu kullanan farklı iş yüklerinin (DS, ML, SQL vs.) desteklenmesi
• Uçtan uca akan veri analizine destek

https://www.databricks.com/blog/2020/01/30/what-is-a-data-lakehouse.html

Kuruluşlar lakehouse mimarisine uygun çalışan araçlara her geçen gün daha fazla ihtiyaç duymaktadır. her türden verinin işlenmesi için gerekli olan bu mimarinin hayata geçirilmesinin en yorucu yanı farklı sağlayıcıların ürünlerini birleştirmek olsa gerek.

Microsoft Fabric temelde, OneLake isimli ölçeklenebilir depolama katmanının üzerine inşa edilen ve büyük veri işleme için Apache Spark ve SQL işlem altyapılarını kullanan bir Lakehouse'dur.

Microsoft Fabric, öne çıkan bulut tabanlı veri ve analitik teknolojileri kullanıcı dostu bir bakış açısı ile bir araya getiren yepyeni bir SaaS (Software as a Service) hizmetidir. Amacı veri gölünden raporlamaya kadar geçen tüm süreçler için çözümler sunmaktır.

Microsoft Fabric, veri entegrasyonu, veri depolama, veri mühendisliği, veri bilimi, gerçek zamanlı veri işleme ve iş zekasını kapsayan bulut tabanlı ürünlerle entegre çalışır. Verinin demokratikleştirilmesini, yani her uzmanın veri ile hedeflenen amaca başarıyla ulaşılabilmesi için gerekli araçları ve çalışma ortamını sağlar. 

Synapse Analtics de benzer bir tanıma sahip ancak Microsoft Fabric'te her şey daha derli toplu hale gelmiş ve tüm teknik karmaşa göz önünden kaldırılmış. 

Fabric tüm araçları kullanıcıyı yormadan veri seviyesinde derin bir entegrasyonla ve Power BI benzeri bir arayüz ile sunuyor.

Daha açık konuşmak gerekirse; Microsoft Fabric tüm verilerin OneLake üzerinde depolandığı, SQL ve Spark motorları ile verinin veri seviyesinde bir iş birliği ile işlenebildiği, orkestrasyon ve ETL için Data Factory arayüzlerinin kullanılabildiği, son kullanıcının Power BI'dan alışık olduğu bir arayüzde rapor geliştirebildiği ve internetin olduğu her yerden erişebilen bir SaaS platformu sunuyor.

Konuyu biraz daha açarsak; Microsoft Fabric şu deneyimleri sunmaktadır:

• OneLake: 
• OneLake olarak isimlendirilen depolama katmanı OneDrive benzeri bir mantıkla çalışır. Bu depolama katmanı Fabric bileşenleri tarafından ortak şekilde kullanılır. Dosya tabanlı veriler, SQL-Spark tabloları, Power BI Datasetleri vs. Bu şekilde tüm bileşenler kullanıcıyı bir karmaşa ile muhatap etmeden bir birileriyle derin bir iletişimde halinde tutar. 
• OneDrive uygulamasına benzer şekilde, OneLake File Explorer aracı çalışma alanındaki dosyaları server ile eşleştirilebilir.
• Tabloların SQL ve Spark tarafından ortak kullanılabilmesi için Delta tablo yapısının tercih edildiğini belirtelim. Bu noktada Synapse ile ilgili yazımızda ele aldığımız Shared Metadata özelliğinin Fabric'te biraz daha geliştirildiğini deneyimliyoruz. 
• Ayrıca OneLake'in veri yapıları için kısa yollar oluşturma imkanı da bulunmaktadır. Bu özellik önemli bir efor olan veri taşıma ihtiyacını da ortadan kaldırmış durumda.
• Power BI: 
• Fabric Power Platform benzeri bir SaaS uygulaması olarak duyuruldu. Power BI Fabric'in reklam yüzü durumunda. Power BI lisanslarıyla da sıkı bir ilişkiye sahip. Power BI'da oluğu gibi ve Power BI ile entegre olan bir çalışma alanı açıp Fabric bileşenlerini deneyimlemeye başlıyoruz. 
• Ancak burada Fabric'i Power BI'ın bir üst versiyonu gibi algılamamak lazım. Fabric olsa olsa Synapse'in bir üst versiyonu olarak değerlendirilebilir. 
• Verinin demokratikleştirilmesi iddiasının altını dolduran şey son kullanıcının aşina olduğu Power BI'ın  öğrenim eğrisi bir hayli dik olabilen araçların önünde her an kullanıma hazır şekilde devrede olması.
• Data Factory: 
• Azure Data Factory'in tüm yetenekleri desteklenmese de veri taşıma, dönüştürme ve orkestrasyon için yeterli beceriye sahip bir bileşen. 
• Üstelik DataFlow Gen2 ismiyle duyurulan Power BI kullanıcılarının aşina olduğu Power Query benzeri (tüm fonksiyonalite desteklenmiyor) bir arayüze sahip ve M dili ile verinin dönüştürülmesi konusunda müthiş bir esneklik sunuyor.
• Data Engineering: 
• LakeHouse oluşturma noktasında dosya tabanlı veriler ile Spark kullanarak çalışabilirsiniz. Dilerseniz bir Delta tablo inşa edip Shared Metada özelliği sayesinde hem Spark SQL ile hem de SQL Endpoint'i oluşturup Synapse DW olarak isimlendirilen SQL engine ile bu tablo üzerinde çalışabilirsiniz. 
• Delta tablolar parquet tabanlıdır. Yani kolon bazlı bir depolama mantığına dayalıdır. Parquet formatı verimliliği sebebi ile Büyük Veri dünyasında sıkça tercih edilir. Delta formatı ise parquet formatını ilişkisel veritabanı tabloları gibi kullanmamızı sağlıyor. Yani özetle transaction desteği olan, güncellenebilir tablo formuna sokuyor. Sonuç olarak bir veri gölünde veri dosyası depolama esnekliği ve ilişkisel veritabanı sisteminin birçok avantajını sunan analitik bir veri deposu konforuna ulaşıyoruz.
• Delta isimli bu açık kaynak dosya formatı (disk yönetim biçimi) şuan konuyu saptırmasın diye girmek istemediğim bazı sebeplerden dolayı son zamanlarda sıkça tercih edilmektedir. Microsoft Fabric kullanırken deneyimleyeceğiniz bazı optimizasyonlar sayesinde bu dosya formatı yüksek yazma ve okuma performansı sunuyor (%50'ye varan). 
• SQL Enpoint oluştuğunda otomatik olarak bir Power BI Dataset de tanımlanıyor (Kendiniz de bunu tanımlayabilirsiniz). Bu Dataset V-Order gibi sıkıştırma ve segment eleme mantığında çalışan bazı özellikler sayesinde InMemory bir dataset gibi çalışmanızı üstelik refresh yapmanıza da gerek kalmadan tabloların son halini yüksek hızda raporlamanızı mümkün kılıyor. 
• Bütün bu özelliklerle birlikte bu bölümde veri entegrasyonuna ihtiyaç duyulacağı için Data Factory yeteneklerine erişilebilsin diye bir kısa yol da konmuş durumda.
• Data Science: 
• Bu bölüm Spark ve Azure ML üzerinde çalışarak makine öğrenimi modelleri eğitmenize olanak tanıyor. 
• Açık kaynak MLFlow kütüphanesi desteğiyle hem ML süreçlerini Spark üzerinde daha iyi yönetebilir hem de Spark ve Azure ML iş birliğinden faydalanabilirsiniz.
• Data Warehouse: 
• Synapse Data Warehouse olarak isimlendirilen bu ürün MPP mimarisine sahip (yani özetle büyük veri işlemek için işlemcileri dağıtık mimariye benzer mantıkta paralel kullanan) SQL engine hizmetine odaklanıyoruz. Dilerseniz Lakehouse tarafında oluşturduğunuz SQL Enpointlerini de buradaki pencereye ekleyip SQL ile sorgulayabilirsiniz. 
• Buradaki tablolar için varsayılan bir tabular Power BI modeli otomatik olarak inşa ediliyor. Modelde hangi tabloların olacağını, DAX formullerini vs. belirleyebiliyorsunuz. Ayrıca bölümde model üzerinden bir rapor yapmanız için gerekli kısa yollara ulaşabilirsiniz. 
• Yine bu bölüme de Data Factory yeteneklerine erişim imkanı konmuş durumda.
• Real-Time Analytics: 
• Gerçek zaman veri akışının yönetilebilmesi için en temelde bir tür veri tabanı ve akışı analiz etmek için bir dile ihtiyaç var. 
• Bu bölüm Büyük hacimli verileri gerçek zamanlı olarak sorgulamak ve analiz etmek için KQL (Kusto Query Language) veritabanı oluşturmanıza ve KQL dili ile çalışmanıza imkan veriyor. Tablo ve sutun kullanımı, syntax olmasa da mantık bakımından SQL diline benzer bir deneyim sunması akan veri analizini bir hayli kolaylaştırıyor.
• Ayrıca EventStream özelliği ile kod yazmadan kaynak ve hedef belirleyerek bir akışı gerçek zamanlı analiz edebiliyorsunuz.

Nasıl Kullanabilirim, Lisanslama Modelleri Neler?

Microsoft Fabric için bireysel ve kuruluş lisansları bulunuyor.

Kuruluş Lisansları:

• Kullanıcı Başına Premium (PPU)
• Kapasite

Bireysel Lisanslar:

• Ücretsiz
• Pro

Bu alanda bir makalelik daha konu çıkacağı ve zamanla güncelliğini yitirebileceği için doğrudan Microsoft kaynaklarına bakmanızı öneririm. 

Lisanslama için şu linke bir göz atabilirsiniz:

https://learn.microsoft.com/tr-tr/fabric/enterprise/licenses

Microsoft Fabric şu aralar public preview aşamasında olduğu için aşağıdaki linkten ücretsiz olarak deneyebilirsiniz:

https://learn.microsoft.com/tr-tr/fabric/get-started/fabric-trial

Gerekli lisansa sahip olduktan sonra Microsoft Fabric'i aşağıdaki linkinden deneyimlemeye başlayabilirsiniz:

https://app.fabric.microsoft.com/

Peki ya Synapse Analytics?

Microsoft Fabric hakkında konuşurken bir çok ifadenin Synapse ile benzer olduğunu fark etmişsinizdir. Fabric, Synapse'in bir üst versiyonu olarak değerlendirilebilir. Synapse bir PaaS çözümü, Fabric ise bir SaaS çözümü olarak karşımıza çıkıyor. Bu bile Fabric tarafında kullanıcı konforunun ön planda olduğunun/olacağının bir alameti farikasıdır. 

Synapse'teki bileşenlerin entegrasyonu sırasında dikkat edilmesi gereken teknik detaylar Fabric'te kullanıcıya yansıtılmamış. Bu haliyle Fabric tam bir Lakehouse mimarisi deneyimi yaşatıyor diyebiliriz. Synapse bileşenlerinin entegrasyonu arayüz seviyesindeyken Fabric üzerinde daha derinlerde veri seviyesinde bir entegrasyon görüyoruz. Üstelik tam anlamıyla uçtan uça bir akış motivasyonu sunulmuş. Veri kümeleri bir sonraki adım için otomatik olarak hazır ediliyor.

Synapse'teki bazı özelliklerden feragat edildi. Bazı yeni özellikler geldi. Mevcut özelliklerin de bazıları daha hızlı, verimli ve esnek şekilde kullanıma sunuldu.

Synapse Analytics uzun bir süre daha var olmaya devam edeceğini düşünüyorum.  Fakat Microsoft'un Fabric tarafına odaklanacağı aşikar.

Genel İntiba

Microsoft Fabric her ne kadar Power BI görünümü ile son kullanıcıyı teşvik etse de arkaplanda koşturan Büyük Veri işleme canavarlarıyla birlikte düşünüldüğünde buz dağını andırıyor. 

Veri Mühendisleri, Veri Bilimcileri ve Veri Analistlerinin iş birliği için yoğun mesai harcadığı, yaygın kullanıma sahip araçlar kullanıcı dostu yeni halleriyle Microsoft Fabric çatısı altında bir arada.

Dijital Dönüşüm Hız Kazanıyor - LC Waikiki Hackathonu

Geçtiğimiz (8,9 Mayıs 2017) günlerde LC Waikiki ve Microsoft'un birlikte düzenlediği dijital dönüşüm etkinliğindeydik. İki gün boyunca geniş bir otel salonunda kesintisiz çalışma imkanı sunuldu. 'Hackathon'un sonunda LC teknik ekipleri dijital dönüşüm fikirlerinin filizlenmiş halini paylaşmanın heyecanını yaşadı. 

En güncel teknolojilerin uygulanıp dijital dönüşüm fikirlerinin filizlendirildiği bu etkinlikte mentör olarak gerekli desteği vermenin sevincini yaşıyorum. İlham veren fikirleri başarıyla hayata geçiren tüm LC ekiplerini tebrik ediyorum.

Önümüzdeki günlerde LC Waikiki'deki bu değişimin yansımalarını hep birlikte göreceğiz. 

Gelecek artık geldi!

Dijital Dönüşüm Hız Kazanıyor - MS ve Koç Topluluğu Hackathonu

Bir kaç gün önce (25-26 Ocak) MS ve Koç Grubu “hackathon” etkinliği düzenledi. Bu etkinlikte Koç Grubu'ndaki kuruluşlar "dijital dönüşüm" kapsamında 20 civarı proje üzerinde çalıştı. Hepsi de son Teknolojiydi.

İki gün süren etkinlikte bir birinden güzel senaryolar kurgulandı. Çalışmaların detaylarını burada yayınlamayacağım. Ama son teknolojilerin hayata geçirildiği ilham dolu senaryoların yakında hayatımıza etki edeceğini söyleyebilirim.

Etkinlik boyunca MS ekibi ve MVP mentorler eşliğinde tüm firmaların proje fikirleri Microsoft'un son teknolojileri ile vücut buldu. Etkinlik sonunda da firmaların sunumlarını dinledik. Hepsi de bir yönüyle taktir gören ve ilham veren çalışmalardı.

Ben de bu etkinlikte proje gruplarına "Data Platform" MVP mentorü olarak desteğimi vermiş oldum. 

Koç Grubu'nu ve ilham dolu fikirlerini hayata geçiren tüm katılımcıları dijital dönüşüm yolunda attıkları öncü adımları için tebrik ediyorum.

Firmalara bakılırsa bu çalışmanın meyvelerinden yakın zamanda tüm ülke nasipleneceğe benziyor. 

Amerikan Hastanesi	Koç Üniversitesi
Arçelik	Opet
Aygaz	Otokoç
Divan	Setur
Ford Otosan	TANI
Koç Holding	Tofaş
Koç Sistem	Tüpraş
Koçtaş

Etkinlikten bir kaç kare:

SQLSaturday #451 Istanbul 2015 - IoT Oturumundaki Sunum

12 Aralık 2015 Cumartesi gerçekleştirilen SQLSaturday #451 Istanbul 2015 etkinliğinde düzenlediğimiz "Smart World through IoT" isimli oturumu ilgiyle takip eden tüm katılımcılarımıza teşekkür ediyorum.

Nesnelerin İnterneti (IoT), dünyada olduğu gibi Türkiye'de de trend konular arasında yerini almış durumda. O gün oturama katılamayanlar için işte sunum :

http://1drv.ms/1JdBoxz

Nasıl yapılır?

1. Azure IoT Hub (veya Azure EventHub) oluştur.
2. Arduino bağlantılarını oluştur ve verileri Azure IoT Hub'a gönder. 
3. Azure Stream Analytics ile akan verileri akış esnasında işle.
4. Azure Stream Analytics çıktısını Power BI olarak tanımla.
5. powerbi.com'da otomatik oluşan verikümesi üzerinden rapor ve gerçek zamanlı çalışan pano oluştur.

Arduino ve Sıcaklık Sensörü :

Power BI'da Sıcaklık Verilernin Gösterimi :

Sunum Öncesi Demo Testi:

https://youtu.be/wIyYF6pjPvE

Veri Yönetimi Ekibi - Büyük Veri Etkinliği - Günün Planı

26 Ağustos 2015'te İTÜ Teknokent ARI 3'te yapacağımız Büyük Veri etkinliğinde daha ilk günden yoğun talep üzerine kontenjan limitine ulaştık. Limiti iki kez arttırdık ancak buna rağmen katılmak isteyip katılamayan arkadaşların olduğunu gördük.

İyi haber; Artık benzer çalışmalarla yıl boyu sizlerin karşınızda olmayı planlıyoruz.

Kayıt olmayı başarabilenler için günün planıyla birlikte hatırlatmamızı yapalım:

Tarih : 26 Ağustos 2015 - Çarşamba
Saat : 10:00 - 17:00
Adres : İ.T.Ü. Ayazağa ARI Teknokent ARI:3, Kat:-1 Maslak/İstanbul

Etkinlikte görüşmek üzere...

Veri Yönetimi Ekibi & 2015 Kış seminerleri - Abdullah Altıntaş (Web Semineri Kayıtları) - SQL Server 2014 ve Azure

Veri Yönetimi Ekibinde Takım Lideri olarak görev alan Abdullah Altıntaş tarafından gerçekleştirilen 2015 kış webseminerlerine ait video kayıtları :

SQL Server 2014 ile Buluta Yedekleme

http://youtu.be/MMxJtwAbgl8

Abdullah Altıntaş : "Bu web seminerinde; SQL Server 2014 yenilikleri kapsamında lokal sistemlerdeki veritabanlarının Azure platformu üzerine backup alınması işlemleri ele alınıyor olacaktır."

Azure SQL Database

http://youtu.be/Y1UhLEenbTM

Abdullah Altıntaş : "Bu web seminerinde; Azure platformu üzerinde SQL veritabanı servisinin kullanımı aktarılacaktır."

SQL Server 2014 Arabellek Havuzunu Genişletme

http://youtu.be/wSae3Vku1n8

Abdullah Altıntaş : "Bu web seminerimizde; SQL Server 2014 ile beraber Buffer Pool Extension özelliğinin nasıl kullanabileceğini inceliyor olacağız."

Keyifli seyirler...

Veri Yönetimi Ekibi & 2015 Kış seminerleri - Batuhan Karaçoban (Web Semineri Kayıtları) - Azure Üzerinde SQL Server

Veri Yönetimi Ekibinde Kıdemli Danışman olarak görev alan Batuhan Karaçoban tarafından gerçekleştirilen 2015 kış webseminerlerine ait video kayıtları :

Veri Yönetimi Ekibi - SQL Server 2014 Bellekiçi OLTP 

https://youtu.be/OBgnzkiIcDE

Batuhan Karaçoban : "Bu web seminerinde; SQL Server 2014 ile birlikte gelen Clustered Column Store indexler anlatılacaktır. "

Veri Yönetimi Ekibi - Microsoft Azure Üzerinde SQL Server

http://youtu.be/lTidEIG7XUQ

Batuhan Karaçoban : "Bu web seminerinde; Azure platformu üzerinde SQL Server temellerinin incelenmesine odaklanılacaktır."

Veri Yönetimi Ekibi - Azure Üzerinde SQL Server 2014 Performans Ayarları

http://youtu.be/VPaE-jfoE-4

Batuhan Karaçoban : "Bu web seminerinde; Azure depolama sisteminde SQL Server 2014 disk performansının maksimize edilmesi ve azure virtual network bağlantısı örnek aktarımlarla gösterilecektir."

İyi seyirler ...

Veri Yönetimi Ekibi - Azure Machine Learning’e Giriş - Web Semineri

Microsoft Azure her geçen gün daha fazla hizmeti bünyesinde barındırıyor. İşin güzel tarafı bu hizmetler hem çok güçlü, hem faydalı, hem de oldukça pratik. İlham veren bu hizmetlerden biri de Azure Machine Learning.

Azure ML'i basitçe buluttaki Data Mining hizmeti olarak düşünebiliriz. Fakat yetenekleri standalone çözümlerden çok daha ileri düzeyde. Diğer ürünlerle entegrasyonu da giderek artıyor. Ayrıca farklı sağlayıcılara ait ürünlerle yaptığınız çalışmaları R scriptleri yardımıyla buluta kolayca taşıyabilirsiniz. Geliştirmeyi bir tarayıcı üzerinde yapmak bile tek başına önemli bir özgürlük.

Mesela sürekli akan satış verisini Azure ML'de oluşturduğunuz modelinize sorarak dolandırıcılık olup olmadığını tespit edebilirsiniz. Ürün önerilerini, fırsatları, riskleri, ilişkileri kişiye özel davranış kalıplarını analiz ederek anında sunmak sıkça yapılan çalışmalardan sadece bir kaçı.

Hatta sıkça yapılan bir çok çalışma Market Place'de kullanıma hazır olarak sunulmakta.

Veri Yönetimi ekibinde Kıdemli Danışman olarak görev alan Özgür Erecekler, bu web seminerinde Azure ML kullanabilmek için gerekli motivasyonu oluşturmayı amaçlamaktadır. Keyifli seyirler dilerim.

1 Mayıs 2015 - Cuma
11:00 - 12:00
Özgür Erecekler

Aşağıdaki link yardımıyla, seminer saatinden 10 dakika önce Live Meeting ile bağlanıp, online olarak katılım sağlayabilirsiniz.

https://msevents.microsoft.com/cui/EventDetail.aspx?culture=tr-TR&EventID=1032612206&IO=SZ9syfU0CRLQfIuLWT2u4g%3d%3d

Duyurunun Orjinali:

Azure Machine Learning’e Giriş

Bu web seminerinde; Azure üzerinde Machine Learning uygulamaları örneklerle anlatılacaktır. 1 Mayıs 2015 - Cuma 11:00 - 12:00 Özgür Erecekler Diğer web seminerlerine ulaşmak ve oturuma dahil olma yöntemini öğrenmek için şu linke bir göz atabilirsiniz: http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/veri-yonetimi-ekibi-microsoft-web.html

Veri Yönetimi Ekibi - Document DB ve Azure Search - Web Semineri

Microsoft Azure'un ihtiyaca özel çözümleri gün geçtikçe gelişmekte ve artmakta. Bazı hizmetleri çalışır hale getirip kullanmak sadece bir kaç tıklamayla mümkün olabiliyor. Bu sayede bulut ortamında sunulan kullanım kolaylığı sayesinde iş kritik problemlere odaklanmak bir hayli motive edici oluyor.

Özellikle odağımıza aldığımız veri ve analitik başlığı altındaki hizmetlerle yapılabilecekleri düşünmek Veri Yönetimi ekibi olarak bizleri heyecanlandırdığını söyleyebiliriz. Bu başlık altında temel bir özetle veri madenciliğinden akan verilerin işlenmesine, NoSQL'den büyük veriye ve uygulamalarımıza arama motoru altyapısı entegre etmeye kadar uzanan geniş bir yelpazeye çözüm üreten, can alıcı hizmetler yer almaktadır.

Burada geçen hizmetlerin geniş bir özetini yapmayı hedeflediğimiz şu makale serisini takip etmenizi öneririm:
http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/azure-veri-hizmetleri-1-azure-yonetim_33.html
http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/microsoft-azure-bulutta-veri-hizmetleri.html

Bu hizmetler sayesinde güncel bir çok probleme çözüm üretmek artık size çok pratik gelecek.

Giderek artan veriye ve veri üretim hızına mevcut RDBMS sistemler ile cevap vermeye çalışmak oldukça pahalı bir uğraşa dönüşebiliyor. Eğer sosyal medya, mobile, web benzeri kaynaklardan veri çekiyor ve belli bir yapı kısıtı koyamıyorsanız zaten RDBMS ile çözüm üretmek pek mümkün olamayabiliyor (FileTable, FileStream ile bir miktar ilerlenebilir.). Bu durumda karşımıza çok fazla kullanıcı, çok fazla ve çok çeşitli veri ile çalışmanın en ucuz yolu olarak NoSQL veritabanı yönetim sistemi çıkıyor.

Veri yönetimindeki evrime bir göz atmak isterseniz bu konuda hazırladığımız serinin ilk yazısına şu linkten ulaşabilirsiniz:
http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/03/nosql-dunyas-1-veri-yonetiminin-evrimi.html

Bu web seminerinde Microsoft'un dokuman tabanlı NoSQL hizmeti olan DocumentDB'ye ve kendi uygulamalarımızın içerisinde profesyonel arama motoru alt yapısı kurmak için tasarlanmış bir hizmet olan Azure Search'e odaklanıyor olacağız.

Veri Yönetimi ekibinde Birim Müdür Yardımcılığı görevini üstlenen bendeniz (Abdullah Kise) keyifli seyirler dilerim.

17 Nisan 2015 - Cuma
11:00 - 12:00
Abdullah Kise

Aşağıdaki link yardımıyla, seminer saatinden 10 dakika önce Live Meeting ile bağlanıp, online olarak katılım sağlayabilirsiniz.

https://msevents.microsoft.com/cui/EventDetail.aspx?culture=tr-TR&EventID=1032612202&IO=SZ9syfU0CRIVrTAWZRydRw%3d%3d

Duyurunun Orjinali :

Document DB ve Azure Search

Bu web seminerinde; JSON formatta, dokuman bazlı NoSQL veri depolayan DocumentDB sayesinde bilindik yöntemlerle ilişkisel olmayan very modelleri ile çalıştırabilirsiniz. Ayrıca Azure Search sayesinde arama motoru fonksiyonlarını kendi uygulamalarınız içerisinde konumlandırabilirsiniz. Bu oturumda .NET LINQ, SQL Query expression ve Javascript dillerinden de faydalanarak, her iki hizmet için sonuç odaklı demolar yapıyor olacağız. 17 Nisan 2015 - Cuma 11:00 - 12:00 Abdullah Kise

Diğer web seminerlerine ulaşmak ve oturuma dahil olma yöntemini öğrenmek için şu linke bir göz atabilirsiniz:

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/veri-yonetimi-ekibi-microsoft-web.html

Veri Yönetimi Ekibi - Azure SQL Database - Web Semineri

Microsoft Azure üzerinde RDMBS hizmetini bu günlerde iki farklı şekilde alabilmekteyiz. Bunlar;

• Bulutta konumlandırdığımız bir sanal makine içerisindeki SQL Server (veya Oracle, MySQL vs.) kurulumu
• Azure üzerinde platform hizmet olarak sunulan klasik SQL Server yönetiminden biraz daha farklı mantıkta çalışan SQL Database kurulumu

İlk yöntem on-premise serverlarla aynı mantıkta işlemekte. Tabi ki bu işi bulutta yaptığımız için bazı avantajlar sağlayabilmekteyiz.

Geçtiğimiz web seminerlerinde ilk yönteme bir hayli değindik. Bu seminerde ise ikinci yönteme odaklanıyor olacağız. SQL Database, yazılımcılar ve bulut üzerinde Analitik (Stream Analytics, Azure ML, HDInsight vb.) çalışmalar yapmak isteyenler için (çıktıları depolama) bir hayli önem arz etmektedir.

Konu ile ilgili olabileceği için daha önce çektiğimiz şu web semineri kaydına bir göz atmak isteyebilirsiniz:

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2014/09/hibrit-bulut-hybrid-cloud-azure-ve-sql.html

Veri Yönetimi ekibinde Takım Lideri görevini üstlenen Abdullah Altıntaş, Microsoft Azure'un bir PaaS türü hizmeti olan SQL Database'in son halini bizlerle paylaşacak. Son zamanlarda oldukça kullanışlı hale gelen bu ürünü incelemeyi sabırsızlıkla bekliyoruz.

3 Nisan 2015 - Cuma
11:00 - 12:00
Abdullah Altıntaş

Aşağıdaki link yardımıyla, seminer saatinden 10 dakika önce Live Meeting ile bağlanıp, online olarak katılım sağlayabilirsiniz.

https://msevents.microsoft.com/cui/EventDetail.aspx?culture=tr-TR&EventID=1032612192&IO=nI8K%2fKFau8zeL9flp8ojBw%3d%3d

Duyurunun Orjinali :

Azure SQL Database

Bu web seminerinde; Azure platformu üzerinde SQL veritabanı servisinin kullanımı aktarılacaktır. 3 Nisan 2015 - Cuma 11:00 - 12:00 Abdullah Altıntaş Diğer web seminerlerine ulaşmak ve oturuma dahil olma yöntemini öğrenmek için şu linke bir göz atabilirsiniz: http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/veri-yonetimi-ekibi-microsoft-web.html

Veri Yönetimi Ekibi - Azure Üzerinde SQL Server 2014 Performans Ayarları - Web Semineri

Microsoft Azure IaaS, Paas, SaaS yaklaşımları ile geniş bir yelpazede bulut hizmeti sunmaktadır. Mesela sanal makinelerinizi ve aralarındaki ağları Azure'da kolayca yönetebilirsiniz. Bu sanal makine içerisinde konumlandırdığınız SQL Server'ları tüm özellikleri ile birlikte kullanabilirsiniz. Hatta bulut üzerinden yedeklilik ve yüksek erişebilirlik çözümleri oluşturabilir, sisteminizi dayanıklı hale getirebilirsiniz.

Microsoft Azure ile ilgili bir kaç yazım ilginizi çekebilir:

Microsoft Azure - Bulutta Veri Hizmetleri - 1 (Yönetim Portalleri, Hizmet Modelleri ve Fiyatlandırma ):

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/azure-veri-hizmetleri-1-azure-yonetim_33.html

Microsoft Azure - Bulutta Veri Hizmetleri - 2 (Buluta Veri Depolama - Azure Storage)

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/microsoft-azure-bulutta-veri-hizmetleri.html

Hibrit Bulut - Hybrid Cloud (Azure ve SQL) Web Semineri - (Video)

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2014/09/hibrit-bulut-hybrid-cloud-azure-ve-sql.html

SQL Server 2014 Yenilikleri - 1 (Hybrid Cloud)

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2013/12/microsoft-sql-server-2014-ctp2.html

Veri Yönetimi Ekibinde Kıdemli Danışman olarak görev alan Batuhan Karaçoban, bu oturumda bulutta konumladığımız SQL Server'ın performansına dair önemli ipuçları paylaşacak. 

20 Mart 2015 - Cuma
11:00 - 12:00
Ali Batuhan Karaçoban

Aşağıdaki link yardımıyla, seminer saatinden 10 dakika önce Live Meeting ile bağlanıp, online olarak katılım sağlayabilirsiniz.

https://msevents.microsoft.com/cui/EventDetail.aspx?culture=tr-TR&EventID=1032612186&IO=nI8K%2fKFau8z%2bw47OQtvlOw%3d%3d

İşte duyurunun orjinali :

Microsoft Azure Üzerinde SQL Server 2014 Performans Ayarları

Bu web seminerinde; Azure depolama sisteminde SQL Server 2014 disk performansının maksimize edilmesi ve azure virtual network bağlantısı örnek aktarımlarla gösterilecektir. 20 Mart 2015 - Cuma 11:00 - 12:00 Ali Batuhan Karaçoban Diğer web seminerleri ulaşmak ve oturuma dahil olma yöntemini öğrenmek için şu linke bir göz atabilirsiniz: http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/veri-yonetimi-ekibi-microsoft-web.html

Microsoft Azure - Bulutta Veri Hizmetleri - 2 (Buluta Veri Depolama - Azure Storage)

Bir önceki yazımızda Microsoft Azure dünyasına hızlıca giriş yapabilmek için bulut bilişimden, Azure hizmet modellerinden, yönetim portallerinden ve fiyatlandırmalardan bahsetmiştik. Bu yazımızda ise temel bir ifade ile bulutta konumlandırdığımız disklere, yani Azure Veri Hizmetlerinden biri olan Azure Storage’e odaklanıyor olacağız. Bir önceki yazıya şu linkten ulaşabilirsiniz:

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/azure-veri-hizmetleri-1-azure-yonetim_33.html

Azure storage nedir?

Bulut bilişim dünyası, uygulamaların yeni senaryoları işleyebilmesi için, verilerin depolandığı ölçeklenebilir, sürekli ve yüksek erişebilirlik ihtiyaçlarına cevap veren ortamlar sunmaktadır. Microsoft Azure’un bu kapsamdaki hizmetinin adı ise “Azure Storage” dir.

‘Azure Storageler’i, basitçe buluttaki diskleriniz olarak düşünebilirsiniz. Sanal makinelerinize ait verileri(diskler), Big Data kapsamında işlenen uygulama verilerini, bulutta konumladığınız bir websiteye ait verileri, yerel sunucularınızdan aldığınız veritabanı yedeklerini veya herhangi bir dokumanı bu ‘storage’lerde tutulabilirsiniz.

İstemciler ‘Azure Storageler’e çeşitli işletim sistemleri üzerinden, .NET, Java, C++ gibi birçok programlama dilleri ve hatta sadece https/https istekleri gönderip alabilen mekanizmalar vasıtası ile dünyanın herhangi bir yerinden erişim sağlayabilirler.

Standart ödeme tipinde bir “storage account” oluşturduğunuzda Blob Storage, Table Storage, Queue Storage ve File Storage hizmetlerini kullanmaya başlayabilirsiniz.

Blob Storage:

Büyük miktarda yapısal olmayan verileri tutmak için tasarlanmış bir hizmettir. Resim, müzik, video, text, binary, veritabanı yedekleri, loglar vs. gibi birçok dosya türü birçok amaç için ‘Blob Storage’de depolanabilmektedir.

Oluşturduğumuz ‘Storage Account’ altında, yerel disklerdeki klasörlere benzetebileceğimiz ‘Container’lar yer alır. Bu ‘Container’larda çeşitli boyutlarda ve tiplerde genel olarak Blob adı verilen dosyaları depolayabiliriz. Container veya Blob sayısında bir limit yok. Ancak bir Sorage Account toplamda en fazla 500 TB olabilir.

Blob Storage yapısı şöyledir:

‘Blob’lar hiyerarşiye uygun olarak URL ile adreslenmiştir. Bloblara erişim HTTP veya HTTPS üzerinden kolaylıkla sağlanabilmektedir.

Table Storage:

Azure Table Storage büyük miktarda yapısal olan ve ilişkisel olmayan veriyi yani NoSQL verilerini depolamak için tasarlanmış bir hizmettir.

NoSQL veritabanları birkaç kategoriye ayrılır. Bu kategorilere şu linkten bir göz atabilirsiniz: http://en.wikipedia.org/wiki/NoSQL

Bu kategoriler; Document, Key/Value, Column Family ve Graph olarak isimlendirilir. Microsoft Azure Document DB hizmeti ile Document kategorisini, HBase hizmeti ile Column Family kategorisini ve Tables hizmeti ile Key/Value kategorisini desteklemektedir.

Bir Storage Account oluşturulduğunda Table Storage de aktif olur. Table Storage içerisinde veritabanlarındaki satırlara benzer şekilde Entity adı verilen kayıtlar oluşturabiliriz. ‘Entity’lerin her biri en fazla 1MB olabilir. ‘NoSQL’in doğası gereği bu entitylerin yapısı aynı olmak zorunda değildir. Bu konsept, erişimin hızlı olmasını sağlayan denormalized dizaynın oluşmasını kolaylaştırır.

Table Storage yapısı şöyledir:

Verilere .NET kütüphaneleri ve OData protocolü ile erişilebilmektedir.

Queue Storage

Azure Queue Storage büyük miktarda mesajlaşma verisini depolamak için tasarlanmış bir hizmettir. Uygulamalar arasında asenkron mesajlaşma imkânı tanır. Bir ‘Queue’de her biri en fazla 64 KB büyüklükte olan sınırsız sayıda mesaj depolanabilir.

Bir Storage Account oluşturulduğunda Queue Storage de aktif olur.

Queue Storage yapısı şöyledir:

İçerisinde mesajları barındıran her bir Queue URL yardımıyla adreslenmiştir. Mesajlara erişim HTTP veya HTTPS üzerinden kolaylıkla sağlanabilir.

File Storage:

Azure File Storage, lokalde veya bulut üzerinde koşan uygulamalar arasında paylaşılan bir depolama ortama sunulabilmesi için tasarlanmıştır. Örneğin konfigürasyon dosyalarını, logları depolamak için bu hizmeti tercih etmek isteyebilirsiniz.

İletişim için standart “Server Message Block (SMB 2.1)” protokolü kullanılmaktadır. Azure üzerindeki uygulamalar File I/O API’lar yardımıyla bu paylaşıma erişebilirler. Dolayısıyla lokalde dosya paylaşımı gerektiren bir uygulamanız varsa kodlarda çok fazla değişiklik yapmadan bu uygulamayı buluta taşıyabilirsiniz.

Bir Storage Account oluşturulduğunda File Storage aktif olur. File Storage içerisinde konumlayabileceğimiz dosyaların boyutu maksimum boyutu 1 TB olabilir. Dosyaların bir üstünde kullanılması zorunlu olmayan Directory hiyerarşisi mevcuttur. Bir üstte ise tanımlanması zorunlu olan Share hiyerarşisi bulunur. Tüm dosyalar URL yardımıyla adreslenmiştir.

File Storage yapısı şöyledir:

Azure storage account nasıl oluşturulur?

Azure Storage Account oluşturmanın birçok yöntemi var. Bunlardan birisi de Azure Management Portal’dir. Full Portal veya New Portal ile Storage Accountları kolayca oluşturabilirsiniz.

Bu portallerden bir önceki yazıda bahsetmiştik.

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2015/01/azure-veri-hizmetleri-1-azure-yonetim_33.html

Storage account oluşturulurken temel olarak uygun bir isim vermeniz, iş yükünün olduğu bölgeye yakın bir lokasyonu seçmeniz ve storageinizin kopyalarının oluşturulması için replication türünü belirtmeniz yeterli.

New Portal yardımıyla:

Full Portal yardımıyla:

Kopya sayısı ve kopyaların okunmasını etkileyen üç farklı standart replication türü mevcut. “Local redundant” seçilirse aynı verimerkezinde 3 kopyanız bulunur. “Geo-Redundant” seçilirse aynı şekilde başka bir bölgede daha kopya oluşturulur. Eğer “Read-Access Geo-Redundant” seçilirse ikinci bölgedeki kopya okunabilir olarak tanımlanmış olur. Tabi ki bu seçim ödeme miktarını da etkileyecek.

Gerekli konfigürasyonu yaptıktan sonra onay verdiğimizde kısa sürede Azure Storege Account kullanılabilir hale gelecektir.

Verilerinizi Blob Storagelerde tutmak isterseniz bir Container oluşturmanız gerekir. Erişim tipini Private, Blob, Container olarak belirtebilirsiniz. Private sayesinde anonim isteklerin erişimine izin vermemiş olursunuz. Blob ile anonim isteklerin Bloblara erişimine izin verirsiniz. Container ile de anonim isteklerin hem bloblara hem de bunların listesine erişmesine izin vermiş olursunuz.

Seçiminizi portalden kolayca değiştirebilirsiniz.

Blob, Entity ve Message depolama işlemi Azure Manegement Portal üzerinde yapılamamaktadır. Ancak Azure Storage Accountlara erişim konusunda bu websitesinden çok daha fazlasına sahibiz.

Depolanan verinin erişimi ve yönetimi nasıl yapılır?

Azure Storage Account içeriğini yüklemek, görüntülemek ve yetkilendirmeyi yapabilmek çeşitli ücretsiz uygulamalar bulmak mümkün. Benim en çok kullandığım uygulama CodePlex’te yayınlanan “Azure Storage Expolorer” dır. Şu adresten indirip kullanabilirsiniz.

https://azurestorageexplorer.codeplex.com/

Daha önce şu yazımda bu uygulamanın nasıl kullanıldığından bahsetmiştim:

http://abdullahkise.blogspot.com.tr/2013/12/microsoft-sql-server-2014-ctp2.html

Özetle “Add Account” butonu ile açılan pencereye Storage Account adını ve portal üzerinden elde edebileceğiniz Storage Account Keyini girmeniz yeterli.

Sonrasında uygulama Azure Storage bağlanarak yerel diskinizmiş gibi kullanmanıza olanak tanıyacak. Ayrıca bu uygulama yardımıyla istemcilerin erişim ‘policy’lerini oluşturmak da mümkün. Böylece “Shared Access Signature” üretebilir, istemcilerin bu key yardımıyla belli zaman aralığında ve istediğiniz yetkiler (okuma, yazma, silme, listeleme) doğrultusunda erişmesini sağlayabilirsiniz.

‘Azure Storage’e bağlanmak için kullandığımız Endpoint ve Key bilgilerini Portal üzerinden kolayca elde etmek mümkün.

Storageler üzerindeki geliştirmelerinizi REST API, .NET kütüphaneleri ve powershell yardımıyla da yapabilirsiniz. Tüm erişimlerde yukarıdaki Endpoint ve Key bilgilerine ihtiyacınız olacak.

REST API:

REST API erişim özelliği sayesinde http/https isteği gönderip alabilen tüm uygulamalar ve hizmetler ile programatik erişim sağlamak mümkün olmaktadır. PUT, GET, POST gibi metotlar yardımıyla istekler göndererek Storage hizmetinden faydalanabilirsiniz.

REST API konusuna ilginiz varsa şu linklere bir göz atmanızı öneririm:

Blob Service REST API: https://msdn.microsoft.com/en-us/library/azure/dd135733.aspx

Queue Service REST API: https://msdn.microsoft.com/en-us/library/azure/dd179363.aspx

Table Service REST API: https://msdn.microsoft.com/en-us/library/azure/dd179423.aspx

Azure PowerShell:

Bir başka yöntem olarak Azure Powershell’i tercih edebilirsiniz. Scriptler yardımıyla çalışılan güçlü ve pratik bir yöntem olduğunu söyleyebilirim. Azure PowerShell’i nasıl kuracağınıza şu adresten bir göz atabilirsiniz:

http://azure.microsoft.com/en-us/documentation/articles/install-configure-powershell/

.NET Kütüphaneleri:

Ve tabi ki .NET kütüphanelerini de tercih etmeniz mümkün. Bunun için projenize “Microsoft.WindowsAzure.Storage.dll” assemblysini aşağıdaki yöntemle (NuGet) referans etmeniz gerekmektedir.

Sonrasında bir takım sınıflar kullanarak aşağıdaki formatta connection string ile Storage Accounta bağlantı kurabilir, geliştirmeyi dilediğiniz gibi yapabilirsiniz.

“DefaultEndpointsProtocol=https;AccountName=account-name;AccountKey=account-key”

.NET geliştiricisi iseniz şu ‘Class Library’lere bir göz atmanızı öneririm:

https://msdn.microsoft.com/en-us/library/azure/wa_storage_30_reference_home.aspx

Ölçeklenebilirlik, Performans, Ücret ve dahası

Performans ve ölçeklenebilirlik hakkındaki bilgiler için şu linke bir göz atabilirsiniz:

https://msdn.microsoft.com/en-us/library/azure/dn249410.aspx

Storage hizmet kullanım bedellerine şu adresten erişebilirsiniz:

http://azure.microsoft.com/en-us/pricing/details/storage/

Daha fazlası için Azure hizmetleri konusunda bir hayli faydalı bilgiler sağlayan şu dokümantasyon linkini ziyaret edebilirsiniz:

http://azure.microsoft.com/en-us/documentation/services/storage/

Biraz daha derine dalmak isteyenler için:

Bu yazımızda “Azure Storage Accountları” görsel olarak “Azure Management Portal” üzerinde nasıl oluşturulabileceğini, sonrasında aktif olan Storage hizmetlerini ve bu hizmetleri yönetmek için kullanılan programatik yöntemleri ele aldık. Serinin devamında sırasıyla, veri ve analitik çözümlerle ilgili diğer hizmetlere yoğunlaşacağız.

Faydalı olması dileğiyle…

Microsoft Azure - Bulutta Veri Hizmetleri - 1 (Yönetim Portalleri, Hizmet Modelleri ve Fiyatlandırma )

Küçük veya büyük çaplı birçok firma uzun zamandır müşterilerine çeşitli formatlarda bulut hizmeti vermektedir. Firmalar veya bireysel kişiler sosyal verilerini, elektronik postalarını, dokunmalarını (fotoğraf, video, belge vs.), elektronik cihaz yedeklerini, uygulamalarını, sağlık veya finansla ilgili verilerini bilerek veya bilmeyerek, ücretli veya ücretsiz bulutta tutmaktadır.

Günümüzde bulut iyiden iyiye hayatın her alanda yer almaya başladı ve bu hizmetler bilinçli bir şekilde talep görür hale geldi diyebiliriz. Aralarında Amazon, Google, IBM, Sun, Cisco, Dell, Intel, Oracle ve Microsoft gibi dev oyuncuların bulunduğu bulut bilişim dünyası her geçen gün daha fazla büyümekte ve ilgi görmektedir.

İşte bulut bilişim dünyasının en tepesindeki 150 oyuncu:

http://cloudcomputing.sys-con.com/node/770174

Bu devlerden alınan bulut hizmetleri firmaların büyüme, bakım, barındırma, yedekleme ve daha birçok başlıkta ortaya çıkan giderlerini azalttı. Geliştirme süresini kısaltarak pazara çıkış hızını arttırdı. Altyapıya değil de işin kendisine ve stratejiye odaklanma imkânı tanıdı. Farklı teknolojilerin entegrasyonunu kolaylaştırdı. Ve böylece verimliliği arttırdı.

Bulutun “kullandığın kadar öde” düsturu firmaları gün geçtikçe daha fazla cezbetmektedir. Eğer güvenlik, kanuni zorunluluklar ve performans gibi başlıklarda bulut yeterli çözümü üretiyorsa IT yatırımlarını buluta kaydırmak daha mantıklı görülmektedir.

Şu dönemde bulut hizmeti almayan birçok firma ya buluta geçiş yapmaya hazırlanmakta ya da yüzünü bulut hizmetlerine dönüp, hangi hizmetler benim işimi görür diye araştırmalar yapmaktadır. Geriye kalan bazı firmalar ise bu hareketliliği es geçemeyip, neler olup bittiği konusunda merakını dindirmeye çalışmaktadır.

2010 yılından beri Azure adıyla bulut hizmeti veren Microsoft, bu yıl daha önce hiç yapmadığı kadar buluta odaklanmış durumda. Hatta ürün adı olarak ilk başlarda kullandığı “Windows Azure” ifadesi yerine “Microsoft Azure” ifadesi tercih edildi. Hızla gelişen bulut hizmetlerini duyurabilmek için eğitim ve reklam konusunda da ciddi yatırımlar yapılıyor. Ayrıca açık kaynak ruhu bulunan ürünlere adaptasyonu hızlandırabilmek için yeni yüzler de Microsoft bünyesinde yer almaya başladı.

Her geçen gün yeni bir bulut hizmeti duyurulmakta veya var olan hizmetlerde kullanıcı dostu geliştirmeler yapılmaktadır. Tabi bu hızlı gelişim kaçınılmaz olarak yeni kavramları ve kavram kargaşalarını berberinde getirmektedir.

Şu aralar birçok kişi bu yeniliklere ayak uydurma ve bir an önce buluta adapte olma derdine düşmüş durumda. Ancak nereden başlanacağına dair net bir ipucu bulmak zor gibi görünüyor. İşte biz bu serimizde kafa karışıklığını bir nebze olsun giderebilmek için Microsoft Azure’a hızlıca girişe ve sonrasında sırasıyla veri hizmetleri başlığı altında sunulan bulut hizmetlerine odaklanıyor olacağız.

Serimizde bu hizmetlerin geniş bir özetini yapmayı planlıyorum. İlerleyen günlerde NoSQL ve Big Data dünyasına ait bulut hizmetleri için daha teferruatlı yayınlar da paylaşıyor olacağım. Yine bu konularda çeşitli etkinlikler ve web seminerleri de programımızda mevcut.

Baştan söyleyelim; Microsoft kendi dünyası dışındaki diğer ‘vendor’lerle ve açık kaynak dünyasıyla barışık yaşamaya karar verdi. Bulut hizmetlerinin çoğunda açık kaynak kodlu uygulamaların ruhu var. Bu sebeple bazı hizmetlere adapte olmakta zorlanabilirsiniz. Ancak pes etmeyin. Microsoft kullanabilirliği arttırabilmek için elinden geleni yapıyor.

Hadi hızlıca bir giriş yapalım!

Microsoft Azure hizmet modelleri nelerdir?

İsterseniz kendi donanımlarınızı kendi ortamlarınızda barındırarak Windows Server 2012, System Center 2012 ve Windows Azure Pack desteğiyle Private Cloud oluşturabilir, isterseniz Microsoft’un Public Cloud hizmetlerinden dünya çapında konumlandırılmış ‘datacenter’lar vasıtasıyla faydalanabilirsiniz. 

Genel olarak Microsoft, Azure bulut hizmetlerini 3 ana modelde sunmaktadır. Bunlar IaaS (Infrastructure as a Service), PaaS (Platform as a Service), SaaS (Software as a Service). Eğer bir uygulayıcı iseniz bu terimler üzerine çok fazla kafa yormanıza gerek yok bana kalırsa. Çünkü birçok firma çeşitli şekillerde bulut hizmeti sunmakta ve bu terimleri hatta daha fazlasını kendi ürünlerini gruplamak için kullanmaktadır. Farklı kaynaklardan okunan açıklamalar böyle dönemlerde gereksiz yere kafa karışıklığına sebebiyet verebilmektedir.

Basitçe şöyle bir açıklama yapalım.

On-Premises: Ağından veri depolama aygıtlarına, işletim sisteminden uygulamalara kadar tüm bileşenlerin kontrolünün sizde olduğu modeli ifade eder. Örneğin elinizin altındaki bilgisayarda tüm kontrol sizdedir. Temel olarak yerel kaynaklarınızla oluşturduğunuz ortamlar bu model dâhilindedir.

Infrastructure as a Service: Ağ, depolama, cihaz ve sanallaştırma yönetimini Microsoft üstlenmektedir. Geri kalan işletim sistemi, uygulama ve konfigürasyonlar hizmet alıcılarına aittir. Örneğin bulutta oluşturdunuz bir sanal makine içerisine SQL Server kurulumu yapıp, iş zekâsı çalışmalarınızı oradan sürdürmek bu modelde bir hizmetle mümkündür.

Platform as a Service: Sadece uygulama ve konfigürasyonların hizmet alıcılarının kontrolünde olduğu modeldir. Örneğin bulutta barındırdığınız web siteleri ve SQL Database ile yapılan çalışmalar bu modeldeki hizmetlerle yürütülmektedir.

Software as a Service: Hizmet kullanımının alıcıya ait olduğu, geriye kalan tüm kontrolün Microsoft tarafından üstlenildiği modeli ifade eder. Örneğin jumla, wordpress, Office 365 bu modelde sunulan hizmetlerdir.

Azure hesabını nasıl temin edebilirim?

Kredi kartı bilgilerini girerek ücretsiz (birkaç dolar çekiliyor ve büyük kısmı geri yatırılıyor) bir deneme hesabı oluşturabilirsiniz. Bununla birlikte Azure promosyon kodları ile kısa süreli tamamen ücretsiz deneme hesapları edinmek de mümkün. Eğer msdn abonesi (Partner, MCT vb.) iseniz her ay belli bir sanal limit ile Azure hizmetlerinden yararlanabilirsiniz. Verilen limite ulaştığınızda hizmetlere erişiminiz engellenir. Sonraki ay kullanıma devam edebilirsiniz. Tabi ki ek ücret ödeyerek limitleri kaldırmak da mümkün.

Şu linkten bir deneme hesabı açabilirsiniz:

http://azure.microsoft.com/en-us/pricing/free-trial/

Bunların dışında ücretli olarak Azure hesabı satın alma yöntemleri şunlardır:

Pay-As-You-Go: En esnek yöntemdir. Herhangi bir taahhüt beklenmemektedir. Kullandığınız kadarını kredi kartı ile ödeyebilir ve istediğiniz zaman aboneliği iptal edilebilir.

http://azure.microsoft.com/en-us/offers/ms-azr-0003p/

Microsoft Resellers: Hali hazırda Open Valume Lisans Program’ını kullanarak Microsoft yazılımlarını satın aldığınız satıcılardan bu konuda da yardım isteyebilirsiniz.

http://azure.microsoft.com/en-us/offers/ms-azr-0111p/

Enterprise Agreements: Microsoft’un kurumsal sözleşmesine (EA) kayıt olabilir, kullanım taahhüttü vererek esnek faturalama ve uygun fiyat avantajlarından faydalanabilirsiniz.

http://azure.microsoft.com/en-us/pricing/enterprise-agreement/

Hizmet kullanımı nasıl fiyatlandırılmaktadır?

Azure hizmetleri ne kadar ucuz ne kadar pahalı merak ediyorsanız, hizmetlerin fiyatlandırma bilgilerine şu linkten bir göz atabilirsiniz:

http://azure.microsoft.com/en-us/pricing/

Daha detaylı hesaplamalar için bir de hesap makinesini deneyin:

http://azure.microsoft.com/en-us/pricing/calculator/?scenario=full

Azure hizmetlerini nasıl yönetirim?

Azure hesabı edindikten sonra https://manage.windowsazure.com/ adresinden Azure yönetim portaline giriş yapabilir hizmetleri test etmeye başlayabilirsiniz.

Azure üzerinde ‘preview’ aşamasında ve ‘release’ olmuş birçok hizmet bulunmaktadır. Bu hizmetler iki ayrı portal üzerinden yayınlanmaktadır. “Full Portal” ’de göremediğiniz preview aşamasındaki hizmetler “New Portal” üzerinden erişilebilir durumda olacaktır.

Örneğin bu aralar (Ocak 2015) “DocumentDB” ve “Azure Search” hizmetleri sadece “New Portal” üzerinden erişilebilmektedir. “New Portal” ’e sağ üst köşede açılan menüden “switch to new portal” linki ile geçiş yapabildiğiniz gibi direk olarak şu linki de kullanabilirsiniz: https://portal.azure.com/

Azure üzerinde hangi hizmetler verilmektedir?

Azure üzerinde “Compute”, “Data Services”, “App Services” ve “Network Services” başlıklarında birçok hizmet verilmektedir. Bu hizmetler ile ilgili ayrıntılı dokümanlara şu linkten erişebilirsiniz:

http://azure.microsoft.com/en-us/documentation/

Bizim öncelikli olarak odaklanacağımız hizmetler “Data Services” (Veri Hizmetleri) kısmındakiler olacak. Bu hizmetlerden bazılarını başka serilerde çok daha ayrıntılı olarak ele alacağız.

Bu yazımızda Azure hizmet modelleri, hesap edinme, yönetim portalleri, hizmetlere ait dokumanlar ve fiyatlandırma konularına bir göz attık. Serinin devamında ise “Data Services”  (Veri Hizmetleri) başlığı alındaki hizmetlerin geniş özetine odaklanacağız. Bu sayede hangi hizmet hangi probleme çözüm üretebiliyor ve ne gibi bir geliştirme yükü gerektiriyor incelemiş olacağız.

Faydalı olması dileğiyle…